Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde

Akoestiek meten met mensen in de zaal

Orkest van poppen op het podium van Muziekgebouw Eindhoven.

NTVN 83-09

Het septembernummer is uit!

Voorbij het breekpunt

Lees alles over exploderende waterdruppels in het artikel van Sebastian Sterl in het septembernummer.

Vorige Volgende

Artikel

Akoestiek meten met mensen in de zaal

Gepubliceerd: 1 juli 2017 13:23

Wanneer het publiek binnenkomt, verandert de akoestiek van de concertzaal. Ook de musici zelf hebben als ‘object’ invloed op de manier waarop hun geluid zich verspreidt vanaf het podium. Het is dus van belang om de zaalakoestiek te meten als er mensen in de zaal zijn, maar hoe doe je dat? 

Auteurs: Remy Wenmaekers en Constant Hak 

Het openingsconcert van een nieuwe concertzaal is een spannend moment. Met bloed, zweet en tranen is er gewerkt aan een nieuw ‘muziekinstrument’ dat voor het eerst zal klinken. Het orkest zet in en het publiek valt stil, luistert naar de muziek en… ook naar de akoestiek. Eerdere oefensessies waren met een lege zaal; het is voor het eerst dat de zaal gehoord wordt mét publiek waarvoor hij ontworpen is. Is de galm wel genoeg, of juist te veel? Hoe is de balans tussen de instrumentgroepen? Kan ik de details ‘verstaan’? Word ik omspoeld door het geluid of voel ik juist een afstand? En hoe zit het met de musici, kunnen die elkaar wel horen? Lange vragenlijsten met veel proefpersonen zijn nodig om hier een antwoord op te krijgen. Smaken verschillen bovendien want de een wil vooral een hoge luidheid en de ander wil juist alle details horen. Ook zal de pers zijn invloed hebben op het oordeel, want wat vinden de recensenten? En wat is de reactie van de politiek, die het bouwbudget alleen maar heeft zien toenemen? Het is duidelijk dat er meer krachten in het spel zijn dan de natuurkundige. Toch wordt juist op basis van fysische grootheden de akoestiek van een concertzaal ontworpen. Grootheden zoals nagalmtijd, clarity, sound strength en interaural cross correlation, die correleren met de menselijke perceptie van galm, helderheid, luidheid en ruimtelijkheid, worden afgeleid uit impulsresponsies van de zaal. Het heeft echter de voorkeur deze grootheden te meten in een zaal bezet met publiek én orkest.

Lees het volledige artikel in het julinummer van het NTvN.