Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde

Het modelleren van infectieziekten

Foto: Unsplash - Noah.

NTvN 87-01

Het januarinummer is uit!

Spintronica met roostertrillingen

Rembert Duine en Gerrit Bauer vertellen in het januarinummer over hun onderzoek naar trillingen van atomen als dragers van informatie. Illustratie: Geertje Speelman.

Vorige Volgende

Artikel

Het modelleren van infectieziekten

Gepubliceerd: 1 January 2021 13:00

Terwijl we dit schrijven, leven we midden in een pandemie veroorzaakt door het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 (die de ziekte COVID-19 veroorzaakt). Deze pandemie begon als een uitbraak in de Chinese stad Wuhan aan het einde van 2019 en verspreidde zich agressief in ongeveer vier maanden over alle continenten. Het is ondertussen duidelijk geworden dat het virus zich verspreidt via lucht, direct contact en indirect contact via objecten. Momenteel is de tweede golf infecties in heel Europa een feit en er zijn geen indicaties dat het virus spoedig zal uitdoven. Meer dan ooit wordt er daarom wereldwijd veel onderzoek gedaan naar de verspreiding van infectieziekten en het voorspellen van uitbraken, opdat lokale gezondheidsinstanties ze in de toekomst snel kunnen indammen. Dit brengt ons bij een wetenschapsveld dat al enkele maanden centraal staat in het nieuws: epidemiologie. In dit artikel laten we zien dat, misschien minder bekend, dit veld vrij veel connecties heeft met de statistische fysica.

Auteurs: Debabrata Panja en Mark M. Dekker.

Laten we eerst een paar epidemiologische termen introduceren. Veel infectieziekten komen op een normaal, stabiel niveau voor in een populatie. Cholera, bijvoorbeeld, wordt nul tot negen keer per jaar in Nederland gerapporteerd, en veel soa’s zijn in Nederland ook voorbeelden van relatief stabiel voorkomende ziekten. Dit normale niveau noemen we het endemische niveau van de ziekte. Een epidemie gaat om een sterke, vaak plotselinge, verhoging van het aantal geïnfecteerden. De nog hevigere pandemie is door de WHO kwalitatief gedefinieerd als “een epidemie verspreid over de hele wereld, of in een wijdverspreid gebied, die veelal een groot aantal mensen raakt.” Etymologisch gezien komt het woord epidemiologie van het Griekse epi (aan, over), demos (bevolking) en logos (het woord of de studie): ‘de wetenschap over datgene onder de bevolking’, waar de studie van infectieziekten onder valt.

Lees het volledige artikel in het januarinummer van het NTvN of klik hier.