Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde

Het modelleren van infectieziekten

Foto: Unsplash - Noah.

NTvN 90-06

Het juninummer is uit!

Euclids opname 100 keer zo groot als van Hubble

Vergelijking van het beeldveld van Euclid met de grootte van de volle maan aan de hemel. Een enkele opname is meer dan honderd keer groter dan een opname met de Hubble-ruimtetelescoop terwijl de scherpte nauwelijks slechter is. Afbeelding: ESA/ESA/Euclid/Euclid Consortium/NASA, S. Brunier. CC BY-SA 3.0 IGO.

Vorige Volgende

Artikel

Het modelleren van infectieziekten

Gepubliceerd: 1 January 2021 13:00

Terwijl we dit schrijven, leven we midden in een pandemie veroorzaakt door het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 (die de ziekte COVID-19 veroorzaakt). Deze pandemie begon als een uitbraak in de Chinese stad Wuhan aan het einde van 2019 en verspreidde zich agressief in ongeveer vier maanden over alle continenten. Het is ondertussen duidelijk geworden dat het virus zich verspreidt via lucht, direct contact en indirect contact via objecten. Momenteel is de tweede golf infecties in heel Europa een feit en er zijn geen indicaties dat het virus spoedig zal uitdoven. Meer dan ooit wordt er daarom wereldwijd veel onderzoek gedaan naar de verspreiding van infectieziekten en het voorspellen van uitbraken, opdat lokale gezondheidsinstanties ze in de toekomst snel kunnen indammen. Dit brengt ons bij een wetenschapsveld dat al enkele maanden centraal staat in het nieuws: epidemiologie. In dit artikel laten we zien dat, misschien minder bekend, dit veld vrij veel connecties heeft met de statistische fysica.

Auteurs: Debabrata Panja en Mark M. Dekker.

Laten we eerst een paar epidemiologische termen introduceren. Veel infectieziekten komen op een normaal, stabiel niveau voor in een populatie. Cholera, bijvoorbeeld, wordt nul tot negen keer per jaar in Nederland gerapporteerd, en veel soa’s zijn in Nederland ook voorbeelden van relatief stabiel voorkomende ziekten. Dit normale niveau noemen we het endemische niveau van de ziekte. Een epidemie gaat om een sterke, vaak plotselinge, verhoging van het aantal geïnfecteerden. De nog hevigere pandemie is door de WHO kwalitatief gedefinieerd als “een epidemie verspreid over de hele wereld, of in een wijdverspreid gebied, die veelal een groot aantal mensen raakt.” Etymologisch gezien komt het woord epidemiologie van het Griekse epi (aan, over), demos (bevolking) en logos (het woord of de studie): ‘de wetenschap over datgene onder de bevolking’, waar de studie van infectieziekten onder valt.

Lees het volledige artikel in het januarinummer van het NTvN of klik hier.