Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde

De exoplaneet TOI-561 b, die in minder dan elf uur tijd een complete baan rond zijn ster beschrijft, lijkt over een atmosfeer te beschikken. Vreemd, want je zou verwachten dat gassen rond zo’n wereld snel het heelal in verdwijnen. Mogelijk worden die continu aangevuld vanuit het gesmolten oppervlak, denken astrofysicus Tim Lichtenberg van de Rijksuniversiteit Groningen en collega’s.

Auteur: Jean-Paul Keulen

TOI-561 b behoort tot de ultrashort-period-planeten of USP’s: exoplaneten met een omlooptijd korter dan een dag en een straal minder dan twee keer die van de aarde. De verwachting is dat zulke planeten geen atmosfeer hebben. Ten eerste oefenen ze door hun kleine formaat relatief weinig zwaartekracht uit op de omringende gassen. Ten tweede bevinden ze zich zó dicht bij hun ster, dat ze constant worden bestookt met grote hoeveelheden hoogenergetische fotonen, zegt Lichtenberg. “Daardoor warmt de atmosfeer op en dijt die uit, waardoor de moleculen uiteindelijk de ruimte in verdwijnen.”
Een indicatie dat het bij TOI-561 b weleens anders zou kunnen werken, was de gemiddelde dichtheid: 4,3 gram per kubieke centimeter. “Die dichtheid is zo laag dat je die niet kunt verklaren met ‘alleen maar’ ijzer en steen – waar het binnenste van de aarde van is gemaakt”, zegt Lichtenberg. “Daarom moet een deel van de planeet uit lichtere elementen bestaan, en de enige plausibele mogelijkheid is dan dat hij is omgeven door een atmosfeer van vluchtige gassen.”

Lees het volledige artikel in het februarinummer of klik hier.