Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde

Een toevallige gelijkheid?

De natuurkunde achter losvliegende bakjes bij de kermisattractie Booster.

NTvN 91-09

Het septembernummer is uit!

Topquark blijkt toch geen eenling

Lees in het septembernummer waarom de topquark toch geen eenling blijkt (illustratie: D. Dominguez/CERN)

Vorige Volgende

Artikel

Een toevallige gelijkheid?

Gepubliceerd: 1 September 2025 13:35

In het themanummer over onbegrepen natuurkunde (juli 2025) vroegen we de lezers om hulp bij een vraag waar wij al een tijd niet uitkwamen. Daarop kwamen drie reacties binnen.

Auteurs: Robert Jan van Wijk, Carlo Luijten en Hugo de Blank

Het ging om een kermisattractie, de Booster, waarin een lange balk ronddraait om het middelpunt in een verticaal vlak. Aan de uiteinden hangen gondeltjes. Als zo’n gondeltje eens zou losschieten, hoe ver zou het dan wegvliegen van het midden van de Booster? Wat is de maximale afstand en onder welke beginhoek moet je dan vertrekken?

Er zijn twee manieren om het verste punt te bereiken: “onderhands” wegschieten in de ene richting of “bovenhands” in de andere richting. De banen zijn heel verschillend. De beginhoek, -hoogte, -afstand tot het midden, horizontale snelheid en verticale beginsnelheid zijn gekoppeld en spelen allemaal een rol. 

Desondanks is het resultaat verrassend: de maximaal bereikbare afstand ten opzichte van het midden is in beide gevallen hetzelfde. Onze vraag was: is dat een toevallige gelijkheid? Of is er een beschouwing mogelijk waarin die gelijkheid vanzelf naar voren komt? Drie lezers kwam ons te hulp.

Lees het hele artikel in het septembernummer of klik hier.

 

 In het themanummer over onbegrepen natuurkunde (juli 2025) vroegen we de lezers 
om hulp bij een vraag waar wij al een tijd niet uitkwamen. Daarop kwamen drie reac
ties binnen.