'Een exoplaneet ontdekken was als een jeugddroom die uitkwam'

'Een exoplaneet ontdekken was als een jeugddroom die uitkwam'

5 vragen aan planeetontdekker Kaya Han Taş

Kaya Han Taş ontdekte tijdens zijn masteronderzoek aan de Universiteit van Amsterdam een nieuwe wereld: de rotsachtige, amandelvormige exoplaneet TOI-2431 b.

Als u op een feestje moet uitleggen wat voor werk u doet, wat zegt u dan?

“Mensen denken vaak dat ik een grapje maak als ik zeg dat ik een planeet ontdekt heb. Daarna vragen ze hoe dat gaat. Ik leg dan uit dat we met een telescoop naar het licht van een ster kijken en bijvoorbeeld zoeken naar dipjes in het sterlicht die veroorzaakt worden doordat er een planeet voorlangs beweegt. Verder vertel ik dat we ontdekt hebben dat de planeet een beetje amandelvormig is, dat een jaar er slechts 5,4 uur duurt, dat het oppervlak volledig bestaat uit lava en dat hij binnenkort – over zo'n 30 miljoen jaar – vernietigd wordt.”

Wat heeft uw interesse voor de natuurkunde ooit aangewakkerd?

“Op de middelbare school vond ik natuurkunde helemaal niets. Wel was ik als kind geïnteresseerd in de ruimte. Daarom koos ik blind voor de bachelor ruimtewetenschappen en -technologie. Ik schrok toen mijn eerste vak natuurkunde bleek. Gelukkig had ik een geweldige docent. Hij gaf voorbeelden uit het dagelijks leven, zoals hoe een printer werkt, en liet zien dat formules een middel zijn om de wereld – en ook sterren en planeten – te beschrijven. Dat vond ik geweldig.”

Wie is uw natuurkundeheld?

“Dat is dus mijn bachelordocent natuurkunde: Deniz Kaya. Hij gaf goed les, was altijd bereid extra uitleg te geven en gaf niet veel om tentamens. Hij motiveerde me tijdens mijn bachelor en steunde me toen ik in het buitenland wilde gaan studeren. We hebben nog steeds contact.”

Op welke open vraag hoopt u dat er binnen vijf jaar een antwoord gevonden wordt?

“Welke exoplaneten kunnen ook leven bevatten? En er zijn verschillende soorten exoplaneten, zoals de zeldzame amandelvormige, ultra-short-period-planeten waar TOI-2431 b toe behoort. Een grote vraag binnen dit onderzoeksgebied is hoe die verschillende planeetsoorten ontstaan. Persoonlijk ben ik ook benieuwd of er in het planetenstelsel van TOI-2431 b meer planeten zitten.”

Hoe is het om als masterstudent een exoplaneet te ontdekken?

“Het is een jeugddroom die uitkomt. Als kind las ik boeken over de ruimte en fantaseerde ik al over het ontdekken van een planeet. Ik heb zelfs ooit voor school een tijdschriftje gemaakt met voorop de kop: ‘Aardachtige planeet ontdekt.’ Ik had niet gedacht dat zoiets mogelijk zou zijn als masterstudent.”



Kaya Han Tas