Dat ene moment waarop alles ineens klopt. Je kijkt, luistert of probeert iets te begrijpen en plotseling klikt er iets: je snapt het. Geen verdere uitleg nodig, geen nieuwe woorden. Maar kun je zo’n moment ook oproepen?

Voor mij gebeurt dit wanneer ik een nieuw stukje natuurkunde leer. Je leest over iets en in het begin is het nog ietwat vaag, maar het moment dat het kwartje valt, gebeurt er iets magisch. Het is nog niet compleet, maar je voelt dat je iets hebt om aan vast te houden. Vanaf dat moment valt alles wat ervoor is gezegd op zijn plek en weet je dat met ieder nieuw woord het plaatje alleen maar scherper wordt. Er ontstaat inzicht en intuïtie.

Dit gebeurt ook regelmatig tijdens een college. Er wordt een whiteboard bij gehaald. Er komen wat formules en een schets op het bord. Toch is dit gevoel, voor mij, nog sterker tijdens de live experimenten in de collegebanken. Er is geen taal voor nodig, er wordt geen woord gesproken, en iedereen lijkt het opeens te begrijpen.

Als ik terugdenk aan een vak, dan zijn de experimenten en de inzichten die ze gaven vaak het eerste wat in mij opkomt. De exacte ondersteunende taal weet ik niet meer, maar dat eurekagevoel komt terug. Wanneer theorie en praktijk bij elkaar komen en het klikt. Alsof een stukje van een puzzel gelegd is en je plotseling het grotere geheel ziet, ook al zijn nog niet alle stukjes van de puzzel gelegd.

Helaas kun je niet echt plannen wanneer je zo’n openbaring hebt. Je kunt de kans wel groter maken dat het gebeurt door naar college te gaan, boeken te lezen of goede YouTube-filmpjes te kijken. Wie zich nieuwsgierig opstelt, zal het vaak ervaren, en eens in de zoveel tijd overkomt het je weer. Zo’n moment van helderheid, met dat gevoel dat niet met woorden te beschrijven is, waarvan je nog lang sprakeloos kunt nagenieten.

Gianluca de Bruin is scientific software developer bij Scenexus en lid van de redachtie van NTvN.