Achtergrond

Een docent die het onderwijs vernieuwt door te experimenteren met kunstmatige intelligentie en die leerlingen hun motivatie helpt terugvinden door ze vertrouwen te geven: mede om die redenen mag Mats van Loon zich Natuurkundedocent van het Jaar 2026 noemen. ‘Je hoopt die kinderen beter af te leveren aan de maatschappij.’ Dennis Vaendel interviewde hem.

In een ingrijpend veranderende wereld kunnen de bacheloropleidingen natuurkunde niet hetzelfde blijven. De European Physical Society doet in een nieuwe nota een aantal aanbevelingen. Petra Rudolf, emeritus hoogleraar experimentele vastestoffysica en medeauteur van het document, geeft tekst en uitleg.

Je zou denken dat negatieve druk onmogelijk is: in vacuüm is de absolute druk nul en iets kan niet ‘leger’ dan vacuüm zijn. Toch bestaat negatieve druk wel degelijk, legt Rinke Wijngaarden uit. Dit verschijnsel lijkt ook nodig om te kunnen verklaren hoe een sequoiaboom van 100 meter sap omhoog zuigt, naar de hoogste bladeren.

Dirk van Delft schreef Uit het hart, de biografie van Willem Einthoven, die de Nobelprijs kreeg voor het eerste meetinstrument dat de elektrische activiteit van het hart kon registreren.

In zijn nieuwe boek Tussen oerknal en apocalyps betoogt Heino Falcke dat de moderne natuurwetenschap schatplichtig is aan het Bijbelse scheppingsverhaal. NTvN vroeg hem hoe hij geloof en grensverleggend onderzoek combineert.

Sarah Jansen bespreekt 'De auto, de geit en de wiskunde', waarin Jan Beuving en Ionica Smeets het driedeurenprobleem op de meest uiteenlopende manieren de revue laten passeren.

Op 3 juni 2026 overleed Wim de Jeu, een van de pioniers op het gebied van experimenteel onderzoek aan vloeibare kristallen en vloeibaar-kristallijne polymeren. Wim werd 83 jaar.

Tweedimensionale materialen vormen een belangrijke stap richting een nieuwe quantumrevolutie. Een van die materialen is germaneen, dat in de toekomst zou kunnen fungeren als een nieuw type qubit. Promovendus theoretische natuurkunde Lumen Eek en zijn Utrechtse en Twentse collega’s doen onderzoek naar dit ‘grote broertje van grafeen’.

Om de veel grotere hoeveelheid deeltjesbotsingen aan te kunnen die vanaf het volgende decennium zal plaatsvinden in deeltjesversneller LHC, gaan alle onderdelen van het experiment ATLAS op de schop. Ook het Nederlandse deeltjesinstituut Nikhef levert een flinke bijdrage.

Wat is de draagkracht van botten van olifanten, mammoeten en mastodonten? Dat onderzochten wetenschappers van de Universiteit Maastricht met een fysische blik.