Achtergrond

Als een kosmisch deeltje met bijna de lichtsnelheid de aardatmosfeer ramt, ontstaat er een lawine van miljarden andere deeltjes. Het Pierre Auger-observatorium in Argentinië registreert die deeltjes. De Nederlandse onderzoeker Juan Ammerman Yebra is druk bezig met de nieuwste toevoeging aan de 1600 meetstations: radioantennes.

De bouw van een volgende-generatie-deeltjesversneller in Europa, de Future Circular Collider, is de investering waard, zo betoogt Gerard van der Schoonhoven.

Hans Muller bespreekt Sloppy Science, waarin Stan van Pelt allerlei wetenschappelijke ontsporingen behandelt.

De oude Grieken moesten het nog stellen zonder het voor ons alledaagse begrip snelheid. Pas in de veertiende eeuw werd het ontwikkeld door een groep Britse wiskundigen, legt Klaas Schonenberg uit. Vervolgens was het een Parijse geestelijke die als eerste bedacht hoe je snelheid kon visualiseren, als een voorloper van de grafiek.

Naast de klassieke hoekige kristallen bestaan er ook bolachtige varianten, ontdekten Amsterdamse fysici. Wat maakt deze sferulieten zo interessant? En welk geheime ingrediënt is nodig om ze te vormen? Tess Heeremans en Noushine Shahidzadeh vertellen over hun onderzoek.

Ruim twee decennia was Peter van der Straten de drijvende kracht achter het onderzoek naar bose-einsteincondensaten in Utrecht. Deze zomer trok hij letterlijk de stekker uit het experiment en ging hij met emeritaat. Hoe kijkt hij terug op zijn werk met ultrakoude atomen?

Van fotonica tot de Einsteintelescoop en van duurzaam vliegen tot groen staal: sinds 2021 trok de Nederlandse overheid via het Nationaal Groeifonds miljarden uit voor innovatie. Net zo makkelijk draaide het kabinet-Schoof in 2024 de geldkraan weer dicht. Dennis Vaendel onderzoekt de erfenis van de Groeifondsmiljarden. “We dreigen de enorme kans die we voor onszelf hebben gecreëerd nu weer te laten varen.”

Zuiver academische vaardigheden en kennis kunnen wel degelijk uitbetalen in een verdere loopbaan, en zelfs onontbeerlijk zijn, ondervond Robert Jan van Wijk. 

Rapporten geven aan dat veel scholen in Nederland onvoldoende scoren op het gebied van pedagogisch-didactisch handelen, de werkdruk voor docenten hoog blijft en veel startende docenten afhaken. Lodewijk Koopman zoekt de oplossing in onverwachte hoek.

De oplossing van de cijfercode-puzzel uit het juli/augustusnummer.